[Khuyết Danh]

Giai điệu ''More than I can say : Yêu người quá đỗi, nói sao cho vừa

Yêu em nhiều hơn lời anh nói(lam trường)cover/ Ahu

Mỗi lần nhắc tới nhạc phẩm ''More than I can say'', hầu như mọi người yêu nhạc đều nghĩ tới phiên bản rất thành công vào năm 1980 của danh ca người Anh Leo Sayer, nay định cư tại Úc. Tuy nhiên, giai điệu này đã từng ăn khách từ hai thập niên trước đó, qua bản nhạc gốc ghi âm vào năm 1959 của hai tác giả Sonny Curtis và Jerry Allison.

Huyền thoại nhạc POP ca sĩ Leo Sayer. Ảnh chụp 1980 ASSOCIATED PRESS

Năm 1959 là năm đầy đau thương tang tóc đối với làng nhạc rock. Ba nghệ sĩ hàng đầu thời bấy giờ là Ritchie Valens, The Big Bopper và nhất là Buddy Holly qua đời vì tai nạn máy bay tại hồ Clear Lake, bang Iowa Hoa Kỳ, khiến cho công chúng cảm thấy tiếc thương vô vàn. Ca sĩ kiêm tác giả Don McLean trong nhạc phẩm ''American Pie'' (ghi âm vào năm 1971) gọi ngày này là ''The Day the Music Died'' : Ngày âm nhạc đã chết.

Giới hâm mộ sửng sốt trước sự qua đời quá đột ngột của ba tài năng còn rất trẻ. Gia đình và đồng nghiệp của họ lại càng bị choáng váng. Nhất là Buddy Holly vĩnh viễn ra đi quá sớm, ở tuổi 22 vào lúc sự nghiệp của anh vừa cất cánh. Đà thành công của nhóm The Crickets, ban nhạc của Buddy Holly cũng đột ngột bị gián đoạn. Trong cái rủi lại có cái may, nhóm The Crickets có cơ hội lưu diễn với nhóm The Everly Brothers nổi tiếng với các nhạc phẩm ''Bye Bye Love'' (Tạm biệt tình yêu) và ''All I have to do is dream'' (tựa tiếng Việt là Khi ta hai mươi).

Nhờ vậy, nhóm The Crickets mới tiếp tục giai đoạn thứ nhì trong sự nghiệp của họ. Bản nhạc ''More than I can say'' là ca khúc  chủ đạo trích từ tập nhạc ''In style with the Crickets'', đây là bản ghi âm đầu tiên, đánh dấu sự thành công của nhóm này một năm sau ngày Buddy Holy qua đời. Tựa đề bản nhạc này được hiểu theo nghĩa ''Yêu em quá đỗi, biết nói sao cho vừa'' hay nói cách khác không có lời nào diễn đạt được hết tình yêu dành cho em.

Trước khi có phiên bản ghi âm lại của Leo Sayer, giới yêu nhạc trẻ Anh, Mỹ đầu những năm 1960 đã từng say đắm mê mẩn với bản nhạc gốc của Sonny Curtis và Jerry Allison sáng tác vào năm 1959, rồi ghi âm phát hành trên đĩa nhựa lần đầu tiên vào năm 1960. Bài hát này sau đó đã được nhiều nghệ sĩ ghi âm lại trong đó có phiên bản của Bobby Vee (phát hành vào năm 1961) từng thành công ở Anh, nhưng lại không ăn khách tại Mỹ. Trong số các bản ghi âm lại (cover), thành công nhất vẫn là phiên bản của Leo Sayer, hạng nhì trên bảng xếp hạng Billboard, hạng tư châu Âu và hạng nhất thị trường Úc.

Theo lời kể của nam danh ca người Anh Leo Sayer, ông đã được nghe bài này qua phiên bản cover của Bobby Vee, chứ không phải là bản nhạc gốc. Lúc bấy giờ ông đang tìm kiếm một bài hát ăn khách thời trước để cho đủ số bài ghi âm trên album phòng thu thứ 8 của mình mang tựa đề ''Living in a Fantasy'', phát hành vào năm 1980.

Ở Việt Nam, nhạc phẩm ''More Than I Can Say'' từ lâu đã là một ca khúc kinh điển, do được đưa vào các giáo trình học tiếng Anh qua âm nhạc và được nghe liên tục trên mạng trong nhiều thập niên qua. Câu hát mở đầu bản nhạc "Oh oh, yeah yeah, I love you more than I can say" có thể nói đã in đậm vào tâm trí của nhiều người yêu nhạc.

Giai điệu ''More Than I Can Say'' tiính đến nay đã được ghi âm trong hơn 10 thứ tiếng, kể cả tiếng Nhật, tiếng Hoa hay tiếng Hàn ..... Còn trong tiếng Việt, bài này từng được đặt tựa thành ''Yêu em nhiều hơn lời nói'', có nhiều nguồn ghi chép là của tác giả Trung Hành và từng được nhiều nghệ sĩ như Lam Trường, Don Hồ, Quốc Khanh ghi âm.

Chắc cũng vì rất nhẹ nhàng trong câu chữ, ý tứ đơn giản từng lời, mà bản nhạc ''More than I can say'' dễ thấm vào lòng người, giai điệu thân quen đến đỗi giới yêu nhạc thuộc lòng từ thập niên 1960 : Yêu ai nhiều, lời vẫn chưa đủ nói. Đến hôm sau, tim càng yêu gấp bội. Từ lúc đầu cho đến giây phút cuối. Trọn một đời, vẫn yêu người mãi thôi.  

RFI

[Khuyết Danh]

Từ Lobo đến Bee Gees : Các bản ghi âm hay nhất của "Will You Still Love Me Tomorrow"

Trong làng nhạc Anh-Mỹ, Carole King người đã từng gợi hứng cho nhac pham "Oh Carol", là một trong những tác giả lẫy lừng nhất thế kỷ XX, với gần 120 ca khúc ăn khách trên thị trường quốc tế. Trong số những tác phẩm đầu đời, có giai điệu "Will You Love Me Tomorrow", đôi khi còn có tựa là "Will You Still Love Me Tomorrow", do Carole King đồng sáng tác cùng với chồng là tác giả Gerry Goffin.

Ba anh em, từ trái, Barry, Robin và Maurice Gibb của ban nhạc Pop Bee Gees, ngày 29/07/1990, tại Miami Beach, Florida, Mỹ. AP - MARTA LAVANDIER

Bản nhạc "Will You Still Love Me Tomorrow" được nhóm The Shirelles gồm 4 thành viên ghi âm và phát hành vào năm 1960. Đây là lần đầu tiên, một bài hát của một ban nhạc nữ da đen giành lấy vị trí quán quân trên bảng xếp hạng thị trường Hoa Kỳ, hạng tư tại vương quốc Anh, hạng 3 tại New Zealand. Phiên bản của nhóm The Shirelles từng được tạp chí Rolling Stone xếp vào hạng 126 trong số 500 bài hát hay nhất mọi thời đại, còn tạp chí Billboard xếp bài hát này ở hạng 3 trong số các ban nhạc nữ xuất sắc nhất.

được được được Kể từ đó, nó đã được thu âm bởi nhiều nghệ sĩ trong nhiều năm, bao gồm cả phiên bản năm 1971 của đồng tác gia Carole King.

Vào năm 1971, đồng tác giả bản nhạc Carole King cũng đã ghi âm một phiên bản "Will you still love me tomorrow" cho album phòng thu thứ hai của mình mang tựa đề ''Tapestry'', với phần hát bè của hai nghệ sĩ trứ danh là Joni Mitchell và James Taylor. Phiên bản của Carole King được thực hiện với nhịp điệu chậm hơn, mang âm hưởng của dòng nhạc folk rock, giúp cho album thứ nhì của Carole King thành công trên thị trường quốc tế. Trong vở nhạc kịch sáng tác cho Broadway vào năm 2013 mang tựa đề "Beautiful : The Carole King Musical", bài hát này được trình bày nhiều lần trên sân khấu, tựa như một sợi chỉ đỏ xuyên suốt tác phẩm. Không có bài hát nào khác được biểu diễn thường xuyên như vậy trong vở nhạc kịch này.

Sau khi thành công trên thị trường quốc tế đầu những năm 1960, giai điệu "Will You Still Love Me Tomorrow" tiếp tục được ghi âm trong 11 ngôn ngữ khác nhau. Trong tiếng Pháp bài này có đến 4 lời : ''Reviendras-tu encore'' của ca sĩ Jocelyne, ''Longtemps, très longtemps'' của Martine Valdary, ''Demain tu peux changer'' của Dusty Spingfield và bản phóng tác gần sát nhất với bài hát gốc là ''M'aimeras tu demain?'' của Céline Lomez.

Còn trong tiếng Việt, "Will you still love me tomorrow" cũng có nhiều lời khác nhau : phiên bản đầu tiên được nhiều nguồn ghi chép là của tác giả Khúc Lan với tựa đề "Hãy nói mãi yêu''. Phiên bản lời Việt thứ nhì là của tác giả Nguyễn Thảo, do nghệ sĩ Lê Vũ ghi âm thành nhạc phẩm ''Mai này còn yêu nhau ?''. Tuy nhiên, không nên nhầm lẫn nguyên tác của Carole King với một bài hát khác có cùng tựa đề "Will you still love me tomorrow". Đây là một bản nhạc tiếng Hoa từng được tác giả Minh Tâm phóng tác sang tiếng Việt thành nhạc phẩm ''Tình yêu ngày mai''.

Về phía làng nhạc Anh-Mỹ, có rất nhiều nghệ sĩ tên tuổi từng ghi âm lại bản nhạc này. Trong số này, phải kể đến Frankie Valli và The Four Seasons (1968), Linda Ronstadt ghi âm một phiên bản cover trên album ''Silk Purse'' (1970), Laura Brannigan thu bài này cho album ''Self Control'' của mình (1984). Hầu như vào cùng một thời điểm (1983), nữ danh ca Dionne Warwick triệu mời nhóm The Shirelles cùng thu âm với mình một phiên bản mới của bài này cho album "How many times can we say goodbye". Phiên bản của nam danh ca Lobo cũng được ghi âm trên album ''Asian Moon'', phát hành vào năm 1994.

Về phần mình, Amy Winehouse cũng từng ghi âm vào năm 2004 một bản cover làm nhạc nền cho tập nhì của bộ phim ''Bridget Jones'' (The Edge of Reason), bài này được phát hành thành đĩa đơn chỉ vài tuần lễ sau khi Amy Winehouse qua đời vào năm 2011, ở tuổi 27. Gần đây hơn nữa, giọng ca thần tượng Taylor Swift đã hát bài này vào năm 2021 trong phần mở đầu buổi lễ vinh danh Carole King tại Đại sảnh Danh vọng ''Rock and Roll Hall of Fame''.

Trong số hàng trăm bản phóng tác, bài ghi âm thành công nhất theo đánh giá của chính tác giả Carole King vẫn là phiên bản ''Will you still love me tomorrow'' của ban nhạc huyền thoại Bee Gees. Ba thành viên trong nhóm đã ghi âm bài này cho tuyển tập tribute "Tapestry Revisited" đề cao tài nghệ sáng tác của Carole King. Sau khi thành công trong khá nhiều thể loại, từ nhạc pop, soul, funk cho đến disco, bản ghi âm này là dịp để choban tam ca Bee Gees nối lại với sở trường hát nhạc folk của họ. Nhiều người chóng quên rằng trước khi chinh phục thị trường quốc tế, nhóm này chuyên hát nhạc skiffle, một thể loại nhạc folk (dân gian) của Anh thịnh hành vào những năm 1950. Có lẽ tác giả Carole King đã không sai khi chorằng lối hòa giọng của ba anh em nhà Gibb tạo ra một dấu ấn riêng trong cách hát không thể nhầm lẫn với ai khác. Lối hát thanh thoát nhẹ nhàng ấy tựa như lời hồi âm cho câu hỏi : Liệu mai này, chúng mình còn yêu nhau ? Không chỉ riêng ngày mai mà còn muôn đời sau, cho com tim thương hoài cho tâm hồn yêu mãi.

Tuấn Thảo

rfi

[Khuyết Danh]

Ngọc Hạ - Trên Đỉnh Phù Vân (Phó Đức Phương) PBN Divas

Thuy Nga

Trên Đỉnh Phù Vân 

Ah eh yah huh

Mênh mênh mang mang Phù Vân Yên Tử
Vi vi vu vu Trúc Lâm thiền tự
Thổn thức nỗi lòng ai kẻ tình si
Nước mắt tràn mi tìm người trong mộng
Hơ, ơ hơ

Lên đỉnh núi cao
Cách trời ba thước
Xuống đáy thung sâu
Thăm thẳm sông dài
Vào rừng trúc mai
Véo von con sáo sậu
Ta khóc ròng một câu
Đâu người ta yêu dấu

Như cánh chim
Ngóng trời lồng lộng
Vương vấn yêu đương
Ta hứng giọt mưa nguồn
Một đời khát khao
Rút lòng nhả kén sầu
Ta muốn hỏi một câu
Bao giờ thôi tơ vương
Bao giờ hết tơ vương
Mênh mang mênh mang Phù Vân Yên Tử
Vi vi vu vu Trúc Lâm thiền tự
Vời vợi đất trời phiêu dạt tình ai
Giữa chốn huyền không
Tìm người trong mộng
Tìm người trong mộng

Tác giả: Phó Đức Phương

[Khuyết Danh]

Nhạc Nhật lời Việt : Akio Kayama, cơn mưa buốt giá

CYVIOR

Trong lãnh vực nhạc trữ tình enka Nhật Bản, "Hisame" (Cơn mưa buốt giá) của tác giả Ren Tomari có lẽ là một trong những bài hát được biết đến nhiều nhất. Hầu hết các ca sĩ trứ danh, và ngay cả những người không chuyên hát thể loại enka (diễn ca), đều đã từng thể hiện bài này trên sân khấu hoặc trước ống kính truyền hình. Trong tiếng Việt, giai điệu này từng được nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng đặt thêm lời thành nhạc phẩm "Tình buồn trên lối xưa".

Les pépites musicales de RFI © Studio graphique FMM

Cách đây một thập niên, nghệ sĩ kỳ cựu Kiyoshi Maekawa (giọng ca chính của nhóm The Cool Five) đã cho ra mắt phiên bản của mình, Akina Nakamori cũng đã từng ghi âm lại bài này vài năm trước đó như một lời tri ân với người hâm mộ. Nhắc đến Hisame, vẫn khó thể nào quên được những giọng ca gắn liền với giai điệu lãng mạn này, trong đó có bản gốc của nam ca sĩ Akio Kayama, ca sĩ enka đầu tiên thể hiện bài này chính là Mika Hino và dĩ nhiên có phiên bản tiếng Nhật cũng như tiếng Hoa của diva người Đài Loan Đặng Lệ Quân (Teresa Teng).

Bản gốc của nhạc phẩm Hisame được cho ra mắt vào cuối năm1977. Đây là đĩa đơn đầu tay của nam ca sĩ người Nhật Akio Kayama. Tên thật là Shigehiro Hase, ông sinh trưởng tại thành phố Hakodate ở phía nam đảo Hokkaido. 

Vào đầu thập niên 1970, ông trở thành học trò cuối cùng của nhà soạn nhạc trứ danh Masao Koga. Sau một thời gian đi hát bán chuyên nghiệp, ông ký được hợp đồng ghi âm với hãng đĩa Columbia Records, lấy nghệ danh Akio Kayama rồi phát hành album đầu tay.

Khi giai điệu "Hisame" được phát hành lần đầu tiên, sự nghiệp của Akio Kayama vẫn chưa thực sự cất cánh. Hầu hết các bài hát được trích từ album đầu tay của ông đều không thành công. Akio Kayama buộc phải trở lại phòng thu để thực hiện nhiều bản phối mới. 

Mãi đến khi phát hành phiên bản thứ ba của bài hát này vào mùa hè năm 1982, tức 5 năm sau bản gốc, Akio Kayama mới may mắn hơn, bản phối này được bán gần một triệu bản trong vòng sáu tháng. Bài hát "Hisame" giành được nhiều giải thưởng phát thanh và truyền hình. Và quan trọng hơn nữa, giai điệu này giành được giải thưởng dành cho đĩa hát hay nhất vào năm 1983.

Bản phối thứ ba của Akio Kayama khác với hai lần phát hành trước, nhờ phần nhạc dạo đầu u sầu, tha thiết làm say đắm giới ca sĩ chuyên nghiệp, cũng như những người mê nghe nhạc enka. Thời điểm phát hành cũng khá quan trọng, giúp cho giai điệu bén duyên với thính giả, thà muộn còn hơn không.
Riêng bản cover nhạc phẩm "Hisame" của Đặng Lệ Quân (Teresa Teng) tuy chưa từng được phát hành chính thức dưới dạng đĩa đơn, nhưng nữ danh ca người Dài Loan nhờ cách nhã chữ có duyên tự nhiên, luôn biết cách tạo cho phiên bản của mình một dấu ấn riêng. 

Do nhạc sĩ Ren Tomari sáng tác, "Hisame" hàm chứa những mô típ và chủ đề quen thuộc của dòng nhạc trữ tình enka : uống rượu giải sầu, khi nhân vật trong bài hát ngồi một mình trong quán khuya, khóc cho bản thân vì không còn nhà để về, không còn ai để chờ. 

Làn hơi luyến láy ấm nồng, diu dàng mà vẫn đầy đặn, giọng ca Đặng Lệ Quân gắn liền với những làn điệu kinh điển, tài nghệ diễn dạt của diva này có thể khiến bất kỳ bài hát tiếng Nhật nào cũng trở nên tuyệt vời, nâng ý tứ giai điệu lên một tầm cao mới.

Mưa bên ngoài chưa ngớt, cho phố đêm đẫm ướt, chẳng còn ai đợi chờ, hồn đã quên kiếp trước. 
Men rượu nào say khướt, cho đường quên lối bước, bỏ mặc tim ngoài hiên, giữa mùa đông giá buốt ...

Tuấn Thảo

rfi