[Nonregister]

Đừng Coi Thường Phiền Não

NAMO TASSA BHAGAVATO

 ARAHATO

SAMMA SAMBUDDHASSA

 
 
 

Con xin đem hết lòng thành kính đảnh lễ

Đức Thế Tôn, bậc Ứng Cúng cao thượng,

Đấng Chánh Đẳng Chánh Giác

MỤC LỤC
 
                      Trang
Lời cảm tạ.............................................................. 3
 
Phiền não là gì?..................................................... 4
 
Độc giả thân mến .................................................. 7
 
Thiền chánh niệm.................................................. 9
 
Các buổi trình Pháp............................................... 31
 
Lấy đà chánh niệm………………………………….32
 
Trí tuệ……………………………………..………..39
 
Cùng đọc và suy ngẫm………………………….… 44
 
Tiếp tục thực hành…………………….………….  76
 
Thế nào là thái độ đúng khi hành thiền……….…. .78
 
 
Bản tiếng Anh chính thức, có hình minh họa,  được phát hành vào cuối năm 2006. Bản dịch này được in ấn để đáp ứng nhu cầu trước mắt của các thiền sinh.
Cuốn sách này là một món quà Pháp Bảo và không được bán dưới bất kỳ hình thức nào. Bạn có thể phôtô cuốn sách này để dùng riêng hay để tặng cho bạn bè. Mọi hình thức in ấn toàn bộ hay một phần cuốn sách này để phát hành đều không được phép. Phân phát dưới dạng vi tính hoặc qua Internet, toàn bộ hay một phần cuốn sách này, cũng không được phép.
 
Copyright © Ashin Tejaniya 2006


 
LỜI CẢM TẠ
 
Tấm lòng tri ân sâu sắc của tôi xin được kính dâng lên cố Đại Trưởng lão Thiền sư Shwe Oo Min Sayadaw Bhaddanta Kosalla Maha Thera, người đã truyền dạy Giáo Pháp và thái độ chân chánh trong con đường phát triển tâm linh và pháp hành của tôi.
 
Tôi muốn bày tỏ sự cám ơn đối với tất cả các thiền sinh. Những khó khăn, vướng mắc và những câu hỏi của họ đã đưa đến những câu trả lời và những điểm diễn giảng được trình bày trong cuốn sách này. Tôi thực sự hy vọng rằng cuốn sách này sẽ giúp các thiền sinh hiểu rõ hơn về thiền chánh niệm và giúp cho pháp hành của họ thêm phần sâu sắc.
 
Cuối cùng, xin cám ơn tất cả những người đã đóng góp công sức để hoàn thành nên cuốn sách này.
 
Ashin Tejaniya
Myanmar

PHIỀN NÃO LÀ GÌ?
 
Phiền não không chỉ là sự thể hiện của tham, sân, si ở dạng thô, mà còn là bạn bè và họ hàng thân thích, thậm chí là họ hàng rất xa của chúng nữa !! Hãy xem bạn đã bao giờ có một trong những ý nghĩ sau đây - hay những điều tương tự như vậy - thoáng qua trong tâm chưa:
 
“Lẽ ra không nên bật đèn vào giờ này trong ngày như vậy!”.
 “Thái độ của anh ta thật là khó chịu!”.
“Lẽ ra anh ta không nên làm như thế”.
 “Tôi có thể làm nhanh hơn thế nhiều”.
 “Mình đúng là một thiền sinh kém cỏi; không thể trụ tâm được trên đề mục phồng-xẹp, dù chỉ là trong 1 phút”.
 “Ngày hôm qua tôi hành thiền rất tốt; thế mà hôm nay mọi thứ cứ rối tinh cả lên”.
 “Ái chà, thời thiền này tuyệt vời quá; bây giờ mình phải thật chánh niệm đừng để mất đi cảm giác này”.
 “Mình phải lên thiền đường hành thiền; nếu không sẽ có kẻ nghĩ mình là đồ lười biếng”.
“Hôm nay mình cần phải ăn thêm một ít khoai tây nữa, thế sẽ tốt cho sức khoẻ”.
“Ối trời, sao lại có cả hành trong sa-lát thế này”.
 “Lại không có chuối nữa rồi!”.
“Hắn ta thật là ích kỷ, thật thiếu tế nhị”.
 “Tại sao điều này lại xảy ra với mình cơ chứ?”.
 “Ai chịu trách nhiệm chùi rửa toa lét thế nhỉ?”.
“Tại sao thiền sinh này lại đi kinh hành ở đây?”.
 “Bọn họ không nên làm ồn như thế!”.
 “Ở đây có quá nhiều người; tôi không thể hành thiền được”.
“Có kẻ đã chiếm mất chỗ của mình rồi!”.
“Cô ấy xinh quá!”.
“Dáng đi của anh ấy đẹp quá”.
 
Tất cả những ý nghĩ ấy đều bị thúc đẩy bởi phiền não! Đừng đánh giá thấp chúng!
 
Bạn đã bao giờ nói với một người nào đó là bạn không tức giận, mặc dù rõ ràng là bạn không thích việc làm của anh ta? Đã bao giờ bạn nói xấu xếp của mình, nói xấu một người trong gia đình hay thậm chí một người bạn tốt chưa? Bạn có thỉnh thoảng kể chuyện tiếu lâm bậy không? Bạn có thói quen ăn nói ngọt nhạt để nhờ vả người khác làm cái gì đó cho mình không? Bạn có tự động cao giọng lên khi có người không đồng ý với quan điểm của mình không?
 
Tất cả những lời nói đó đều bị thúc đẩy bởi phiền não! Hãy nhìn rõ nó!
 
Bạn đã bao giờ gõ thật mạnh vào cửa nhà người khác chưa, hay nhất định không bước vào phòng, đơn giản chỉ vì có kẻ mà bạn không ưa đang ngồi trong đó? Đã bao giờ bạn chen ngang khi người ta đang xếp hàng, dùng dầu gội đầu của ai đó để quên trong phòng tắm, sử dụng điện thoại cơ quan vào việc riêng hay có những hành động tương tự như vậy bao giờ chưa? Bạn đã từng làm những việc thiếu suy nghĩ như vậy bao giờ chưa?
 
Tất cả những hành động ấy đều bị thúc đẩy bởi phiền não! Hãy ý thức rõ về chúng!
 
ĐỘC GIẢ THÂN MẾN
 
Cuốn sách này không phải là để trình bày một phương pháp thiền hoàn chỉnh và có hệ thống nào cả. Đơn giản chúng tôi chỉ muốn chia sẻ với các bạn những điểm thực tiễn của phương pháp thiền tập này mà thôi. Những điều tư vấn dưới đây được dựa trên kinh nghiệm hành thiền và dạy thiền của Thiền sư Ashin Tejaniya. Chúng tôi hy vọng nó sẽ có lợi ích cho sự thực hành của bạn. Tuy nhiên, con người vốn chẳng giống nhau, do đó mà cũng có rất nhiều cách thức khác nhau để tu tập chánh niệm. Chúng tôi nhận thấy phương pháp này có hiệu quả nhất đối với mình, do đó cũng muốn khuyến khích các bạn hãy thực hành thử xem sao. Nội dung cuốn sách này là để trình bày những cách hiểu và diễn dịch của chúng tôi về phương pháp này. Dĩ nhiên, còn nhiều câu hỏi hoặc những khó khăn, vướng mắc khác mà chúng tôi chưa thể hiện hết trong cuốn sách này - bạn cần nêu những vấn đề đó lên trong những buổi trình Pháp với thiền sư.
 
Khi đọc cuốn sách này, xin bạn đừng chấp chặt vào những cách giải nghĩa ghi trong từ điển. Chẳng hạn, để làm rõ nghĩa, chúng tôi phải sử dụng thay đổi những từ như “quan sát”, “theo dõi”, “chánh niệm”, “chú ý”, “hay biết”. “Chánh niệm” và “hay biết” mang cùng một nghĩa như nhau. “Hiểu biết”, “chứng ngộ”, “tuệ giác”, “trí tuệ” được dùng để diễn đạt cùng một điều tương tự, từ “kinh nghiệm” thường được sử dụng với nghĩa “đối tượng, đề mục”. “Cảm giác” để chỉ các cảm thọ thuộc thân, “cảm xúc, tình cảm” để chỉ các cảm thọ thuộc tâm. Chúng tôi cũng trình bày những điểm chính của phương pháp này từ nhiều góc độ và trong các ngữ cảnh khác nhau. Kinh nghiệm cho thấy sự lặp lại như thế là rất có ích, nhất là đối với những người mới bắt đầu thực hành thiền chánh niệm.
 
Chúng tôi đã cố gắng chuyển dịch và diễn đạt một cách chính xác những tư tưởng và lời dạy của Thiền sư Ashin Tejaniya. Tuy nhiên, cũng khó tránh khỏi một số thiếu sót nhất định và chắc chắn một số chi tiết sẽ bị mất mát, thất lạc trong quá trình biên dịch.
 
Người ghi chép, dịch giả và ban biên tập.

THIỀN CHÁNH NIỆM

(TỨ NIỆM XỨ- SATIPATTHANA)
 
Tại thiền viện này, chúng ta thực hành thiền chánh niệm (hay thiền Tứ Niệm Xứ-Satipatthāna). Tuy nhiên, trước khi bắt tay vào thực hành, chúng ta cần hiểu cách thức thực hành ra sao. Chúng ta cần phải có những thông tin và quan kiến đúng đắn về thực chất của pháp hành, nhờ vậy sẽ có được thái độ đúng đắn khi hành thiền.
 
Chúng ta thực hành trên Bốn Niệm Xứ (thân, thọ, tâm, pháp). Khi pháp hành tiến bộ, chúng ta sẽ chú trọng hơn về phần niệm tâm, bởi vì hành thiền vốn là một công việc của tâm.
 
Những lời chỉ dẫn sau đây là đủ để bạn bắt đầu thực hành. Những buổi trình pháp sau này sẽ hướng dẫn các bạn đi sâu hơn vào pháp hành. Xin các bạn đọc đi đọc lại những chỉ dẫn này một cách chậm rãi và cẩn thận.
 
CÔNG VIỆC CỦA TÂM
 
Hành thiền là một công việc của tâm, việc hay biết. Nó không phải là việc làm của thân. Nó không phải là việc bạn phải làm đối với thân, như cách ngồi, cách đi đứng hay cử động. Hành thiền là kinh nghiệm về thân và tâm của mình một cách trực tiếp, trong từng sát na, từng giây phút, với một sự hiểu biết đúng đắn.
 
Chẳng hạn, bây giờ bạn hãy chắp hai tay lại và chú ý vào đó, bạn sẽ cảm nhận và hay biết được các cảm giác xúc chạm - đó chính là tâm đang làm việc. Bạn có thể hay biết được cảm giác đó khi tâm mải nghĩ ngợi chuyện khác không? Chắc chắn là không thể. Bạn phải chú ý thì mới hay biết được. Khi chú ý vào cơ thể mình, bạn sẽ nhận biết được rất nhiều cảm giác. Bạn có thể cảm nhận được những tính chất khác biệt của các cảm giác này không? Bạn có cần phải niệm thầm (định danh, gọi tên cảm giác) thì mới kéo được sự chú ý và hay biết trở lại với chúng không? Chắc chắn không cần phải làm thế. Thực ra, chính niệm thầm lại gây trở ngại cho bạn trong việc quan sát các chi tiết. Chỉ cần đơn giản hay biết là đủ! Tuy nhiên, chánh niệm mới chỉ là một phần của thiền mà thôi.
 
Ngoài những điều đó, bạn cần phải có thông tin đúng đắn và sự hiểu biết rõ ràng về pháp hành để thực hành chánh niệm một cách thông minh, khôn khéo. Bây giờ, bạn đang đọc cuốn sách này là để có hiểu biết về pháp hành thiền chánh niệm. Khi bạn hành thiền, những thông tin đó sẽ tiếp tục vận hành ở đằng sau hậu trường, ở sâu bên trong tâm bạn. Đọc sách, đàm luận Pháp, tư duy, suy ngẫm về phương pháp thực hành; tất cả đều là công việc của tâm; tất cả đều là một phần của quá trình thiền tập.
 
Thực hành liên tục là điều tối cần thiết đối với pháp hành, là điều tối cần thiết để cho tâm thiền hoạt động. Bạn phải luôn tự nhắc nhở mình giữ chánh niệm trong mọi lúc. Luôn quan sát bản thân mình mọi nơi, mọi lúc: khi ngồi, khi đi, khi lau chùi dọn dẹp, khi nói chuyện, hay trong bất cứ công việc gì bạn làm – quan sát, hay biết và chánh niệm về bất cứ những gì đang diễn ra.
 
Còn tiếp